6183 sayılı kanunda yapılan düzenlemeler ile e-haciz, devlet kurumlarına olan borçların tahsil edilmesi amacıyla uygulanmaya başlandı. Çeşitli borçlar nedeniyle alacaklı konumundaki devlet kurumları e-haciz süreci başlatarak borçluların banka hesaplarındaki bakiyenin borç tutarı kadar olan kısmına bloke konulmasını talep edebilir. Bankalar ise gelen talepleri uygulayarak müşterilerinin hesaplarına, yasaya uygun bir şekilde bloke koyar. Tanınan yasal süre içerisinde borcun ödenmediği durumlarda ise bloke edilen tutarın borçlara karşılık olarak alacaklı kuruma aktarılmasını sağlar.
Devlet kurumları, bankalar ve müşteriler arasında gerçekleştirilen bir dizi iletişim ile gerçekleştirilen e-haciz süreci, bankalar için de iş süreçlerinde yapılması gereken değişiklik anlamına geliyor. Gelin, e-haciz sürecinin bankalar tarafından nasıl işlediğine ve Eczacıbaşı E-Haciz çözümünün süreç içerisinde yeri hakkında merak edilenlere yakından bakalım.
E-Haciz Bankada Nasıl İşlenir?
E-haciz uygulaması, kamuya borcu bulunan kişilerin banka hesaplarına uygulanan bir tür haciz işlemidir. Fiziksel haciz işleminden farklı olarak kişilerin sahip olduğu eşya ve mallara değil, banka hesaplarındaki bakiyeye bloke konur. 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile işleyişi belirlenen e-haciz sürecinde kamu kurumları ve bankalar ortak bir şekilde çalışır. E-haciz icra, vergi, KYK, SGK prim borçlarının yanı sıra Trafik, RTÜK ve mahkemelerce kararlaştırılmış cezaların ödenmediği durumlarda uygulanır.
Alacaklı konumundaki kamu kurumu, Gelir İdaresi Başkanlığı sistemi üzerinden, ilgili bankalara iletilmek üzere elektronik haciz bildirimi oluşturur. Haciz bildirimini alan banka, borçluya ait tüm hesapları tarar ve haciz tutarı kadar olan kısma bloke koyar. Ardından işleme dair GİB üzerinden geri bildirimde bulunur. Bloke işleminin ardından borçluya ödeme ve taksitlendirme için belirli bir süre tanınır. Borçlunun ödemeye dair adım atması durumunda GİB üzerinden blokenin kaldırılması yönünde bankaya yeni bir bildirimde bulunulur. Ödeme yapılmaması durumunda ise hacze konu olan tutar, alacaklı kuruma aktarılır.
Bankalar e-haciz uygulamalarında sadece borç tutarı kadar bloke uygulama hakkına sahiptir ve borçlu geri kalan tutarı kullanma hakkına sahiptir. Ortak hesaplarda ise borçlunun payı oranında bloke işlemi gerçekleştirilmesi mümkündür. Bankalar tarafından uygulanan bloke işlemi tamamen ortak sistem üzerinden iletilen bildirimler üzerinden gerçekleştirilir. Bankalar bloke uygulama veya bloke kaldırma konusunda inisiyatif alabilir durumda değildirler. GİB üzerinden alacaklı kuruluşların gönderdiği e-haciz talebi tek seferliktir. Banka bildirimi aldıktan sonra ilgili tutarı bloke eder. Borçlunun hesabına daha sonra eklediği bakiye blokeye konu olamaz.
Bankacılık sektöründe e-haciz uygulaması, alacaklı konumdaki kurum ve bankalar arasındaki karşılıklı iletişimin merkezde aldığı çeşitli adımlara sahip bir süreçtir. Bu da bankalar için yerine getirilmesi gereken ek sorumlulukların oluştuğu anlamına gelir. Eczacıbaşı e-Haciz uygulaması, bankalarda e-haciz sürecinin operasyonel iş yükü oluşturmadan gerçekleştirilmesini sağlar. E-haciz sürecine dair uçtan uca tüm işlemleri entegre bir sistem gerçekleştiren Eczacıbaşı e-Haciz uygulaması, yasal sorumlulukların eksiksiz yerine getirilmesini sağlarken ilgili süreçleri hızlandırarak müşteri memnuniyetinin de korunmasına yardımcı olur. Eczacıbaşı e-Haciz uygulaması, devlet kurumları ve banka arasındaki iletişimin sağlıklı bir şekilde yönetilmesi konusunda bankaların IT ekiplerine yardımcı olur. GİB/GTB/TMSF/SGK e-Haciz Talep-Cevap modülüyle ilgili kurumlar tarafından gönderilen e-haciz taleplerinin takibi gerçekleştirilir. Bankaların kendi sistemleriyle entegrasyon yeteneğine sahip Eczacıbaşı e-Haciz uygulaması, gelen talep doğrultusunda kimlik bilgisi verilen müşterinin hesaplarını inceler. HSM ve e-İmza desteği sayesinde e-haciz sürecine dair tüm iletişim ve imzalar yasal düzenlemelere uygun bir şekilde gerçekleştirilir.
Bankalarda E-Haciz Nasıl Kalkar?
Bankalar, e-haciz sürecinin bir parçası olarak resmi kurumlardan gelen bildirimin ardından daha önce uyguladığı bloke işlemini, en kısa sürede kaldırmalıdır. Bu da banka içerisinde gerçekleştirilmesi gereken iş yükü ve süreçler anlamına gelir. Eczacıbaşı e-Haciz uygulaması tarafından sürece dair bildirimler otomatik bir şekilde takip edilir ve bloke kaldırma işlemi de müşteri hesaplarına e-haciz uygulamasına benzer biçimde gerçekleştirilir. Ancak bankalar e-haciz kaldırılması konusunda söz sahibi değildir. Tamamen resmi kurumlardan gelen bildirime göre hareket ederler.
Banka hesaplarına bloke uygulanmasından itibaren borçluya itiraz veya taksitlendirme için 7 günlük başvuru süresi tanınır. Bu 7 günlük süre içerisinde ilgili kuruma başvurarak borcun ödenmesi için harekete geçebilir veya borca itiraz edebilir. Bu aşamada bankalar kendi politikaları doğrultusunda müşterilerinin, bloke dışındaki varlıklarını ve kredi kartlarını kullanmasına izin verebilir.
Borçlunun ödemeye dair adım atmasıyla birlikte uygulanan e-haczin kaldırılma süreci başlar. Borçlu öncelikle ilgili kuruma borcunu ödemeli veya ödeme planı üzerinde anlaşmaya varmalıdır. Ardından ilgili kamu kurumu, borcun ödendiğine dair elektronik sistem üzerinden e-haciz işleminin kaldırılması yönünde bildirimde bulunur. Ortak sistem üzerinden bildirimi alan bankalar, uyguladığı bloke işlemini kaldırarak kişinin hesaplarındaki tüm bakiyeyi kullanmasına izin verir.
Bankalar tarafından uygulanan e-hacizin kaldırılması için borcun tamamının ödenmesi veya taksitlendirme yapılması gerekir. Borcun sadece belirli bir kısmının ödenmiş olması bloke işleminin kaldırılacağı anlamına gelmez. Hesaba yeni bakiye eklenmesi durumunda, alacaklı olan devlet kurumu yeni bir e-haciz bildirimi ile daha yüksek tutarlı bloke işleminin uygulanmasını talep edebilir.
Banka Hesaplarına Uygulanan E-Haciz Kaç Günde Kalkar?
E-haciz konusunda merak edilenlerden bir diğeri de ödeme yapılması durumunda banka hesabındaki blokenin kaç gün içerisinde kaldırılacağıdır. Banka hesaplarına getirilen bloke işlemi özellikle işletme sahipleri tarafından tedarikçi ve diğer planlanmış ödemelerinin aksamasına neden olur. Bazı bankalar tarafından, e-haciz sürecinde müşterinin riskli gruba girmesiyle kredi kartı kullanımının da yeniden düzenlenmesi borçlu için durumun çok daha zorlayıcı bir hal almasına neden olabilir. E-haciz işleminin gerçekleştirilmesine neden olan borcun ödenmesinin ardından banka hesaplarına uygulanan blokenin kaldırılması zaman alabilir.
Bankalar için e-haciz blokesinin en kısa sürede kaldırılması hem yasal gereklilikler hem de müşteri memnuniyetinin korunması adına oldukça önemlidir. Ancak bloke kaldırma sürecinde banka tek başına hareket edemez. Bu nedenle bloke kaldırma sürecinde bankalar yerine, öncelikle alacaklı durumdaki kuruma başvurulmalıdır. Ödeme gerçekleştirdikten sonra alacaklı konumundaki devlet kurumu, ortak bildirim sistemi üzerinden ilgili bankaya e-hacizin kaldırılması yönünde bildirimde bulunur. Banka ise talimatı aldıktan sonra müşterisinin hesaplarına uygulanan bloke işlemini kaldırır. Eczacıbaşı e-Haciz uygulaması, kurumlar tarafından hacizin kaldırılmasına yönelik gönderilen talebi işleme alarak en kısa sürede bloke kaldırma işleminin gerçekleştirilmesini sağlar.
Ancak tüm bu kurumlar arasındaki iletişim süreci, banka hesaplarına uygulanan e-hacizin kaldırılma süresinin değişkenlik göstermesine neden olur. Alacaklı konumdaki kurumun, ödemeyi aldıktan sonra bildirimde bulunması gerekir. İş yoğunluğu, hafta sonu veya resmi tatiller ise bildirim sürecinin gecikmesine neden olur. Bunlarla birlikte ödemeyi mesai saatleri dışında gerçekleştirmek, borcun eksik ödenmesi veya borca itiraz edilmesi “Banka e-haciz kaç günde kalkar?” sorusunun yanıtını etkiler. Bankalar ise bildirim ile aynı gün içerisinde hesaplardaki blokeyi kaldırır. Banka hesaplarına uygulanan e-haciz blokesinin kaç günde kaldırılacağı konusunda net bir açıklama yapmak mümkün olmasa da, ödeme işleminin ardından 1-3 iş günü içerisinde haciz uygulamasının sonlandırılması gerekir.
Banka Hesabına E-Haciz Uygulandığında Ne Yapmalı?
Geciken veya ödemeyi unutmuş olduğunuz vergi borçları, KYK kredilerinin geri ödemesi, trafik cezaları gibi devlet kurumlarına olan borçlar nedeniyle banka hesaplarına e-haciz uygulanabilir. Bankalar, alacaklı devlet kurumu tarafından gelen e-haciz bildiriminin ardından müşterilerinin hesaplarına bloke işlemi uygular. Ancak bu e-haciz sürecinin tamamlandığı anlamına gelmez. Bloke işlemi uygulandıktan borçluya ödeme gerçekleştirmesi için 15 gün süre tanınır. Borçlunun bu 15 günlük süre içerisinde ödeme yapmadığı durumlarda ise bankalar müşterilerinin hesabındaki bloke edilen tutarı, alacaklı kuruma aktarır.
Alacaklı kurum tarafından gerçekleştirilen bildirim neticesine bankalar, müşteri hesabına borç tutarı kadar bloke uygular. E-Haciz uygulanması durumunda hem banka hem de alacaklı kurum ilgili kişiyi bilgilendirir. Bankalar e-haciz işleminin yanı sıra müşterisini de kısıtlamalar ve bloke konusunda bilgilendirmelidir. Banka, borçlu konumdaki müşteriye ödeme ve itiraz için tanınan yasal süre boyunca bloke işlemi sürdürür. Alacaklı konumundaki kurum tarafından gönderilen bildirim doğrultusunda e-haciz uygulaması sonlandırılır veya bloke edilen tutarın tahsil edilmesiyle süreç sonlandırılır.
Eczacıbaşı Bilişim, sunmuş olduğu e-Haciz uygulaması ile bankaların e-haciz ile ilgili tüm süreçleri, başarıyla ele almasına yardımcı olur. Eczacıbaşı Bilişim e-Haciz ürünü, GİB/GTB/TMSF/SGK sistemleriyle uyumlu çalışarak talep ve cevap süreçlerini güvenli bir şekilde gerçekleştirir. Bankaların mevcut sistemleriyle entegre olabilen e-Haciz ürünü sayesinde bankalar e-haciz süreçlerini mevcut iş akışlarına ve uygulamalarına kolayca adapte edebilir.